“Ang mukha niyang kanina ay kalmado, parang biglang nalungkot. Pati ang bibig niya, gumalaw.”

Dear Nicole Hyala at Titan Gelo,

Tawagin niyo na lang po ako sa pangalang Trisha. Ngayong Undas po, gusto kong i-share ang isang pangyayari noong burol ng daddy ko. Hanggang ngayon, hindi ko alam kung may paliwanag ba sa nakita namin ng ate ko, pero may part sa akin na gustong maniwalang may dahilan kung bakit 'yun nangyari.

Mahal na mahal po kami ni Daddy. Hindi siya ‘yung tipo ng tatay na palaging nagsasabi ng “I love you,” pero ramdam namin 'yun sa maliliit na bagay. Siya 'yung nagtatanong kung kumain na kami, naghihintay na makauwi kaming magkakapatid, at kahit pagod galing trabaho, sisilipin pa rin kami bago matulog.

Kaya noong pumanaw siya, parang biglang nag-iba ang buong bahay. Ang daming tao noong burol niya, maraming nag-aabot ng pagkain at nakikiramay, pero sa kabila ng lahat, pakiramdam ko wala nang makakapuno sa katahimikang iniwan niya.

Maayos ang pagkakahimlay niya sa kabaong, at kalmado ang mukha niya. Kung hindi mo alam na pumanaw na siya, iisipin mong mahimbing lang ang tulog niya.

Isang gabi, magkatabi kami ng ate ko sa harap ng kabaong. Pareho kaming umiiyak. Naalala namin ang mga simpleng bagay tungkol kay Daddy—kung paano niya kami pagalitan kapag hindi kami umuuwi sa oras, kung paano niya kami tanungin kung may pera pa kami, at kung paano siya laging nag-aalala kahit matatanda na kami.

Habang umiiyak kami, nakatingin ako sa mukha niya.

Bigla kong napansin na parang nagbago ang ekspresyon niya.

Noong una, inisip kong baka dahil lang sa luha ko. Pinunasan ko ang mga mata ko at tumingin ulit.

Pero hindi ko maipaliwanag ang nakita ko. Ang mukha niyang kanina ay kalmado, parang biglang nalungkot. Pati ang bibig niya, gumalaw. Hindi ‘yung malaki o halatang galaw, pero sapat para mapansin kong iba na ang pagkakapirmi ng mga labi niya.

Napahawak ako sa braso ng ate ko. “Ate… nakita mo ba?”

Nakatitig din siya kay Daddy. Hindi siya agad nakasagot. Umiiyak lang siya habang paulit-ulit na tumitingin sa mukha niya.

Pagkatapos, mahina siyang tumango.

Pareho namin ‘yung nakita.

Sa totoo lang, natakot ako. Hindi ko alam kung paano ipapaliwanag ang nangyari. Gusto kong lumayo sa kabaong, pero ayaw ko ring iwan si Daddy. Kaya nanatili kami roon, magkahawak ang kamay, habang sinusubukang intindihin ang nakita namin.

Hindi na naulit ang paggalaw. Bumalik sa kalmado ang mukha niya, at wala nang ibang kakaibang nangyari sa gabing ‘yun.

Hindi namin agad sinabi sa mga kamag-anak namin. Ayaw naming manakot habang nagluluksa ang lahat. At kahit hanggang ngayon, hindi ko kayang sabihin nang sigurado kung ano talaga ang nangyari.

Baka may paliwanag ang liwanag, ang pagod, o ang tindi ng emosyon namin. Hindi ko rin masisisi ang sinumang magsabing maaaring nagkamali lang kami ng pagkakita.

Pero may isang bagay na hindi ko makalimutan.

Bago pa kami umalis sa harap ng kabaong, sinabi ng ate ko habang umiiyak, “Daddy, huwag ka nang mag-alala sa amin. Kaya na namin.”

Pagkasabi niya noon, tumingin ulit ako sa mukha ni Daddy.

Hindi ko alam kung nagkataon lang, pero sa pagkakataong ‘yun, parang mas naging payapa ang ekspresyon niya.

Hindi ko na nakita ang malungkot na mukha na una naming napansin.

Mula noon, kapag Undas, lagi kaming dumadalaw sa puntod niya. Nagdadala kami ng bulaklak, nagkukuwentuhan tungkol sa mga nangyari sa buhay namin, at nagdarasal para sa kanya. Minsan, may mga kuwento pa kaming sinasabi na para bang naroon lang siya at nakikinig.

At kahit masakit pa rin ang pangungulila, may mga pagkakataong napapangiti na rin kami kapag naaalala namin siya.

Hindi ko po sinasabing bumalik si Daddy noong gabing ‘yun. Hindi ko rin sinasabing alam ko kung ano ang nakita namin ng ate ko.

Pero kung may isang bagay akong gustong paniwalaan, ‘yun ay ito: Baka sa mga huling sandaling kasama namin siya, nakita namin ang lungkot na nararamdaman din namin o baka, sa paraang hindi namin maintindihan, ‘yun ang huling paalala niya na kahit wala na siya sa tabi namin, hindi niya kailangang mag-alala dahil magkakasama pa rin kami.

Ngayong Undas, para sa lahat ng nakikinig na may mahal sa buhay na namayapa na, alam kong iba-iba ang paraan natin ng pagdadalamhati. May mga taong nananaginip tungkol sa kanila. May mga taong nakakaramdam na parang naroon pa rin sila. At may mga taong tahimik lang na dumadalaw sa puntod, dala ang lahat ng salitang hindi na nila nasabi.

Ako, hindi ko na kailangang makakita ulit ng ganoong pangyayari para maalala si Daddy.

Dahil sa bawat pag-uwi naming magkakapatid, sa bawat pagkakataong nag-aalala kami sa isa’t isa, at sa bawat simpleng kabutihang natutuhan namin sa kanya, may puwang pa rin siya sa buhay namin.

At kung may isang bagay akong sasabihin sa kanya ngayong Undas, ito ‘yun:

“Daddy, huwag ka nang mag-alala. Mahal ka pa rin namin. At kahit hindi ka na namin nakikita, hindi ka namin nakakalimutan.”

Hindi ko alam kung narinig niya kami noong gabing ‘yun.

Pero sana, sa kung saan man naroroon ang mga mahal nating pumanaw, alam nilang hindi natatapos sa libing ang pagmamahal natin sa kanila.

Minsan, ang pinakanakakatakot na alaala ay siya ring nagpapaalala sa atin kung gaano kalalim ang pagmamahal na naiwan.

Ang inyong tagapakinig,

Trisha

Pakinggan kung ano ang masasabi ng Tambalan tungkol sa makapanindig-balahibong kuwentong ito: